O nas | Redakcja | Kontakt | Prenumerata | Newsletter | Publikacje

W tym roku podwójny Złoty Skalpel

Tegoroczna edycja konkursu była wyjątkowa: zgłoszone projekty reprezentowały wysoki, dość wyrównany poziom. Są nowatorskie, przełomowe, odważne. W ocenie jury, dwa z nich uzyskały tyle samo punktów i zapadła decyzja, aby nagrodzić oba. Taki werdykt został wydany po raz pierwszy w historii plebiscytu.

Nagrody główne — 10 tys. zł dla każdego z projektów na dalszy rozwój naukowy, ufundowane przez firmę Polpharma — uzyskały projekty:

Wdrożenie innowacyjnej metody wewnątrzmacicznej operacji płodów z rozpoznaną przepukliną przeponową - autorzy: prof. dr hab. n. med. Mirosław Wielgoś i dr n. med. Przemysław Kosiń-ski, I Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycz-nego oraz

Operacje mózgu w czasie rzeczywistym silnego pola magnetycznego rezonansu magnetycznego. Wstęp do terapii genowej mózgu - autor: prof. dr hab. n. med. Mirosław Ząbek, Interwencyjne Centrum Neuroterapii Kliniki Neurochirurgii CMKP Wojewódzkiego Szpitala Bródnowskiego w Warszawie.

Wybór laureata był naprawdę trudny. Jak podkreśla prof. Leszek Czupryniak, juror konkursu: „Innowacyjność jest nierozerwalnie związana z pieniędzmi i nie jest jasne, czy powinniśmy nagradzać umiejętność w zdobywaniu środków na zakup sprzętu, czy też oryginalne koncepcje diagnostyczne czy terapeutyczne. Ale innowacja to także synonim oryginalności, co oznacza, że wprowadzanie takich rozwiązań, przynajmniej w początkowym okresie, jest trudne i nie ma charakteru masowego”.a

Nowatorskie zabiegi 
przed narodzinami

Pierwszy projekt dotyczy wewnątrzmacicznej operacji u płodu z przepukliną przeponową. Polega na fetoskopowej okluzji tchawicy płodu (FETO) i jest wykonywany w celu zwiększenia przeżywalności noworodków z rozpoznaną prenatalnie przepukliną przeponową.

Wewnątrzmaciczne operacje płodów to jedno z największych wyzwań chirurgii prenatalnej. Tego rodzaju zabiegi przeprowadzane są od lat i mają duże znaczenie m.in. w leczeniu wad serca. Leczenie przepukliny przeponowej na etapie prenatalnym dotychczas jednak było w Polsce niemożliwe, dlatego wprowadzenie tego typu zabiegów ma charakter wybitnie innowacyjny. Zdaniem jurorów, przeprowadzenie tego typu nowatorskich operacji świadczy o odwadze, oryginalności i wysokich umiejętnościach kandydatów.

Wrodzona przepuklina przeponowa jest jedną z najpoważniejszych wrodzonych wad strukturalnych płodu i wiąże się z bardzo wysoką śmiertelnością noworodków. „Według dostępnych danych naukowych, przeżywalność w przypadku przepukliny przeponowej dzięki zastosowaniu operacji FETO wzrasta z 24 do 49 proc., jeśli chodzi o wadę lewostronną oraz z 0 do 35 proc. w przepuklinie prawostronnej” — mówi prof. Mirosław Wielgoś, kierownik projektu.a

Operacja FETO jest innowacyjnym i trudnym technicznie zabiegiem, wykonywanym tylko w kilku ośrodkach na świecie. Dotychczas polskie ciężarne z rozpoznaną przepukliną przeponową płodu, na wykonanie tej operacji musiały wyjeżdżać za granicę. Dzięki zespołowi I Kliniki Położnictwa i Ginekologii WUM te innowacyjne operacje wewnątrzmaciczne są obecnie wykonywane także w Polsce.

Są warunki do terapii genowych mózgu w Polsce

W tym roku 8 z 10 wniosków zgłoszonych w konkursie pochodziło z dziedzin zabiegowych, co znacznie utrudniło ocenę i dokonanie wyboru laureata przez jurorów. Rozważano, czy należy nagradzać zdolności organizacyjne do tworzenia zespołów operacyjnych i warunków przeprowadzania operacji, czy też indywidualne umiejętności zabiegowe?

Projekt zgłoszony przez prof. Mirosława Ząbka — stworzenie miejsca do wykonywania operacji neurochirurgicznych w rzeczywistym, silnym polu rezonansu magnetycznego — wymaga zdolności organizacyjnych, wybitnych umiejętności zabiegowych i ma ogromne znaczenie dla chorych z nowotworami ośrodkowego układu nerwowego. Jest wynikiem kilkunastoletniej współpracy Kliniki Neurochirurgii CMKP w Warszawie z Uniwersytetem Kalifornijskim w San Francisco i z Kliniką Neurochirurgii w Pittsburghu w USA. „Operacje w czasie rzeczywistym otwierają nową erę w historii medycyny, przecierając szlaki dla terapii genowej mózgu. W utworzonym w tym celu Interwencyjnym Centrum Neuroterapii jest ona już na bardzo zaawansowanym etapie” — mówi autor przedsięwzięcia prof. Mirosław Ząbek. Na realizacji projektu skorzysta wielu pacjentów, zagrożonych najpoważniejszymi chorobami mózgu. Jest to także przykład wykorzystania najnowocześniejszych rozwiązań technicznych w polskiej medycynie.

Medycyna na światowym poziomie

Właściwie każdy ze zgłoszonych w tym roku projektów do konkursu Złoty Skalpel zasługiwał na wyróżnienie i uznanie. Sprawia bowiem, że grupa pacjentów, dla której dotąd nie było możliwości leczenia — otrzymuje szansę. U podstaw tych projektów leży troska o lepszą jakość życia chorych. Jednocześnie dowodzą one, że polska medycyna nie odbiega od światowych standardów, a czasami — sama ma coś do zaoferowania światu.

Opinia jurora

Szansa dostępu polskich pacjentów 
do światowych metod terapii

Prof. dr hab. n. med. Adam Torbicki, kierownik Kliniki Krążenia Płucnego i Chorób Zakrzepowo-Zatorowych 
Europejskiego Centrum Zdrowia Otwock:

Tegoroczne projekty to poważne, starannie przygotowane merytorycznie, infrastrukturalnie i organizacyjnie wdrożenia wysoce specjalistycznych metod terapii nieistniejących dotąd w Polsce i dopiero rozwijanych na świecie. Dają one nie tylko nowe szanse polskim pacjentom w konkretnych jednostkach chorobowych, w których zostały już zastosowane, ale otwierają szerokie perspektywy dalszego rozwoju poszczególnych dziedzin.

Część projektów dotyczy wybranej grupy pacjentów, dając im szanse na terapię dotychczas niemożliwą w kraju. Leczenie to w wielu przypadkach pozwoli na ich powrót do aktywnego i samodzielnego życia w społeczeństwie, bez konieczności wyjazdów do ośrodków zagranicznych, ze wszystkimi trudnościami organizacyjnymi i finansowymi z tego wynikającymi.


Nominowani

Dziesięć innowacyjnych projektów

Do II etapu konkursu Złoty Skalpel 2016 zakwalifikowały się poniższe projekty. Każdy z nich będziemy szczegółowo przedstawiać w kolejnych wydaniach „Pulsu Medycyny”.